Η κατανάλωση ορισμένων τροφίμων και ροφημάτων μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την υγεία του αγέννητου μωρού. Τοξικές ουσίες ή μια τροφική λοίμωξη στη μητέρα μπορεί επίσης να έχει ολέθριες συνέπειες για το μωρό. Η λίστα που ακολουθεί θα προστατεύσει το μωράκι σας κι εσάς από δυσάρεστες εκπλήξεις.
Τροφές επικίνδυνες για τοξοπλάσμωση
Η τοξοπλάσμωση είναι μια ασθένεια που προκαλείται από το Toxoplasma gondii, ένα παράσιτο που βρίσκεται στο έδαφος (και επομένως στα φυτά) ή στο κρέας. Συνήθως δεν δημιουργεί πρόβλημα, εκτός από μη ανοσοποιημένες έγκυες γυναίκες, όπου το παράσιτο μπορεί να εισέλθει μέσω του πλακούντα και να μολύνει το έμβρυο με σοβαρές συνέπειες για την υγεία του. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η σχετική εξέταση θα πρέπει να πραγματοποιείται στην αρχή της εγκυμοσύνης. Εάν το αποτέλεσμα της εξέτασης δείξει ότι δεν έχετε ανοσία, τότε θα πρέπει:
- να αποφύγετε το ωμό κρέας (ταρτάρ, καρπάτσιο) ή το άψητο κρέας και μαγειρεύτε όλα τα είδη κρέατος καλά, καθώς και να μην μαγειρεύετε το κρέας σε φούρνο μικροκυμάτων,
- να πλένετε πολύ προσεκτικά τα λαχανικά, τα φρούτα και τα βότανα για να απομακρύνετε τυχόν υπολείμματα χώματος, αποφεύγοντας να τα καταναλώσετε εκτός σπιτιού εάν δεν είστε σίγουρη για το αν έχουν πλυθεί σωστά,
- να πλένετε τα χέρια σας μετά την επαφή με ωμά κρέατα, λαχανικά και βότανα με χώμα προτού πλυθούν,
- να αποφύγετε το καπνιστό, παστό ή μαριναρισμένο κρέας,
- να αποφύγετε το ωμό κατσικίσιο γάλα.
Τροφές που μπορούν να προκαλέσουν λιστερίωση
Η λιστερίωση είναι μια ασθένεια που προέρχεται από το βακτήριο Listeria monocytogenes, το οποίο υπάρχει στο περιβάλλον και μπορεί να μολύνει την τροφική αλυσίδα. Πρόκειται για μια σπάνια αλλά σοβαρή ασθένεια για τη μέλλουσα μητέρα και το μωρό της. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, συνιστάται να αποφεύγονται τα τρόφιμα που θεωρούνται ύποπτα να προκαλέσουν τη μόλυνση, όπως:
- τυριά από νωπό γάλα
- η φλούδα των τυριών
- καπνιστό ψάρι
- ωμά οστρακοειδή
- αυγά ψαριών
- ωμά προϊόντα κρέατος (π.χ. αλλαντικά, λουκάνικα κλπ.)
- σπόροι με φύτρες.
Τροφές που ευθύνονται για σαλμονέλωση
Η σαλμονέλωση είναι η δεύτερη συχνότερη αιτία τροφιμογενών ασθενειών και ευθύνεται για οξεία γαστρεντερίτιδα. Σε ορισμένους ευαίσθητους πληθυσμούς, όπως οι μέλλουσες μητέρες, μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες. Τι να προσέξετε:
- να αποφύγετε τα ωμά ή άψητα αυγά και όλα τα τρόφιμα που περιέχουν ωμά αυγά (μαγιονέζα, μους σοκολάτας, τιραμισού κ.λπ.),
- επιλέξτε παστεριωμένο γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα,
- να τρώτε κρέας και ψάρι πάντα καλά μαγειρεμένα.
Προσοχή στην υγιεινή της κουζίνας σας!
- Μουλιάζετε πάντα τα ωμά λαχανικά και τα βότανα σε νερό με ξύδι, ξεπλένοντάς τα στη συνέχεια πολύ καλά.
- Καθαρίζετε σχολαστικά τα σκεύη και τις επιφάνειες εργασίας πριν και μετά τη χρήση και πλένετε καλά τα χέρια σας μετά την επαφή με ωμές τροφές.
- Ρυθμίστε το ψυγείο στους 4°C το πολύ και φροντίζετε να το καθαρίζετε τακτικά.
- Τηρείτε τις ημερομηνίες λήξης των συσκευασμένων τροφίμων και, στην περίπτωση των κομμένων προϊόντων, φροντίζετε να τα καταναλώνετε το συντομότερο δυνατό.
Τροφές που θα πρέπει να περιορίσετε
Γλυκαντικές ουσίες
Εδώ και αρκετά χρόνια τίθεται το ζήτημα της αβλαβούς επίδρασης των γλυκαντικών υλών, και ιδίως της ασπαρτάμης, στο έμβρυο. Σύμφωνα με μελέτες, η τακτική κατανάλωση ποτών διαίτης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο να γεννηθεί το μωράκι σας υπέρβαρο. Σύμφωνα με την ίδια μελέτη σε δείγμα 3000 παιδιών, τα παιδιά των οποίων οι μητέρες κατανάλωναν τακτικά αυτό το είδος ποτού σε καθημερινή βάση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους, είχαν διπλάσιες πιθανότητες να είναι υπέρβαρα στην ηλικία του ενός έτους.
Ορισμένα ψάρια
Ο μεθυλοϋδράργυρος είναι ένα βαρύ μέταλλο που εμφανίζει ελάχιστα ίχνη στο περιβάλλον, αλλά ωστόσο βρίσκεται σε υψηλή συγκέντρωση στα ψάρια, με διαφορετική ποσόστοση ανάλογο το είδος του ψαριού. Σε υψηλές δόσεις, είναι τοξικό για το ανθρώπινο κεντρικό νευρικό σύστημα, ιδίως κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης στη μήτρα. Σε κάθε περίπτωση αποφύγετε την κατανάλωση των πιο μολυσμένων ψαριών (όπως ο καρχαρίας, το σαλάχι ή ο ξιφίας) και περιορίστε την κατανάλωση ψαριών που ενδέχεται να είναι μολυσμένα, σε ποσότητα που δεν ξεπερνά τα 150 γραμμάρια. Αυτά είναι:
- πεσκαντρίτσα
- λυθρίνια Ατλαντικού
- μπονίτο
- χέλι
- τσιπούρα
- κέφαλος
- λούτσος
- ασημένιο και μαύρο σπαθόψαρο
- κουτσομούρα
- οξύρρυγχος
- τόνος
Σόγια
Η σόγια περιέχει φυτοοιστρογόνα τα οποία μιμούνται τη σεξουαλική ορμόνη οιστραδιόλη. Πειράματα σε ζώα έχουν δείξει ανωμαλίες στην ανάπτυξη των γεννητικών οργάνων και μειωμένη γονιμότητα στους απογόνους μετά από ενδομήτρια ή νεογνική έκθεση σε φυτοοιστρογόνα. Αυτό δεν έχει αποδειχθεί στον άνθρωπο, αλλά συνιστάται ο περιορισμός των τροφίμων με βάση τη σόγια (γάλα σόγιας, τόφου, γιαούρτι σόγιας) σε μία μερίδα την ημέρα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Καφέ και τσάι
Ο καφές, το μαύρο τσάι και τα αναψυκτικά που περιέχουν καφεΐνη (π.χ. αναψυκτικά τύπου κόλα) εξακολουθούν να επιτρέπονται, αλλά με μέτρο (2 έως 3 φλιτζάνια/ποτήρια την ημέρα). Εκτός από την καφεΐνη, το μαύρο και το πράσινο τσάι περιέχουν τανίνες οι οποίες εμποδίζουν την απορρόφηση του σιδήρου. Η συμβουλή μας: παρασκευάστε το τσάι μόνο για πολύ μικρό χρονικό διάστημα – αυτό ισχύει και για το πράσινο τσάι – και πίνετέ το κατά προτίμηση μεταξύ των γευμάτων.
Αλκοόλ
Παρά τους γνωστούς κινδύνους για την υγεία του αγέννητου παιδιού, δεν εγκαταλείπουν όλες οι γυναίκες την κατανάλωση αλκοόλ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Φυσικά, δεν υπάρχει ομόφωνη επιστημονική σύσταση για μηδενικό αλκοόλ, και είναι πιθανό στο κοινωνικό σας περιβάλλον να υπάρξουν κάποιοι που θα υποστηρίξουν ότι ένα ποτηράκι μια στο τόσο “δεν έκανε κακό στα παιδιά τους”. Ωστόσο, θα πρέπει να γνωτρίζετε ότι το αλκοόλ είναι μια κυτταροτοξίνη που επιτίθεται στον εγκέφαλο και τα νευρικά κύτταρα του αγέννητου παιδιού, σε κάθε στιγμή της εγκυμοσύνης. Όπως και να ‘χει, η καλύτερη απόφαση είναι να εγκαταλείψετε εντελώς το αλκοόλ μέχρι να γεννήσετε το μωράκι σας.