Για περισσότερα από 50 χρόνια, στη διάθεση των γυναικών που βρίσκονται στην εμμηνόπαυση υπάρχει η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (Θ.Ο.Υ). Σήμερα, με την εμπειρία όλων αυτών των ετών, είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε ότι δεν είναι απαραίτητη για όλες τις γυναίκες και για όσες είναι αποτελεί θέμα προσωπικής επιλογής. Το άρθρο που ακολουθεί  θα σας βοηθήσει να επιλέξετε αν η συγκεκριμένη θεραπεία είναι κατάλληλη ή όχι για εσάς.

Αρχικά προσφέρθηκε ως μέσον ανακούφισης από τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης-εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, ξηρότητα του κόλπου και συμπτώματα από το ουροποιητικό. Όμως καθώς αυξανόταν η έρευνα και η εμπειρία μας με την Θ.Ο.Υ., διαπιστώθηκε πως  η θεραπεία αυτή προσφέρει πολύ περισσότερα πλεονεκτήματα από την ανακούφιση των εμμηνοπαυσιακών συμπτωμάτων. Προτού όμως παραθέσουμε τα χαρακτηριστικά και τις ιδιότητες της Θ.Ο.Υ, ας ορίσουμε τον όρο εμμηνόπαυση και όλα όσα περιλαμβάνει.

Τι είναι η εμμηνόπαυση;

Η κυριολεκτική σημασία της εμμηνόπαυσης είναι η τελευταία περίοδος. Μια γυναίκα θεωρείται μετεμμηνοπαυσιακή, όταν δεν έχει περίοδο επί 12μήνες. Η περιεμμηνοπαυσιακή περίοδος – μία περίοδος κατά την οποία οι έμμηνες ρύσεις μπορεί να γίνουν ακανόνιστες και οι τύποι αιμορραγίας μπορεί να αλλάξουν-, εμφανίζεται πριν από την εμμηνόπαυση. Η περιεμμηνόπαυση αναφέρεται στο χρόνο κατά τον οποίο η γυναίκα βρίσκεται σε μεταβατική φάση μεταξύ των αναπαραγωγικών της ετών και εκείνων που ακολουθούν την εμμηνόπαυση. Η μεταβατική φάση μπορεί να διαρκέσει από ένα μικρό διάστημα μόλις 6 μηνών μέχρι άνω των 3 ετών. Η εμμηνόπαυση είναι μια φυσιολογική διαδικασία η οποία εμφανίζεται όταν οι ωοθήκες δεν παράγουν πλέον επαρκή επίπεδα οιστρογόνων και προγεστερόνης, συνήθως κατά τα πρώτα χρόνια της 5ης δεκαετίας της ζωής μιας γυναίκας. Εμμηνόπαυση εμφανίζεται επίσης όταν αφαιρεθούν χειρουργικά ωοθήκες μιας γυναίκας, πριν λάβει χώρα η φυσική εμμηνόπαυση. Υποθέτοντας ότι η προσδόκιμη διάρκεια ζωής είναι περίπου τα 80 χρόνια, η σημερινή γυναίκα μπορεί να υπολογίζει ότι θα ζήσει το ένα τρίτο της ζωής της μετά την εμμηνόπαυση.

Τι είναι τα οιστρογόνα;

Τα οιστρογόνα, μία από τις γυναικείες ορμόνες, παράγονται από τις ωοθήκες της γυναίκας, κατά τα αναπαραγωγικά της χρόνια. Έχουν επιδράσεις σε διάφορα όργανα και ιστούς του σώματος και έχουν άμεση σχέση με τις διαταραχές της περιόδου και φυσικά την εμμηνόπαυση.

Εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα και μακροπρόθεσμες συνέπειες στην υγεία

Η οιστρογονική ανεπάρκεια προκαλεί 2 τύπους επιδράσεων:

  1. Εκείνες που ίσως να μη γίνουν αισθητές κατά την εμμηνόπαυση και
  2. Εκείνες που ίσως να μη γίνουν αρχικώς αισθητές, αλλά μπορεί να έχουν μακροχρόνιες συνέπειες για την υγεία.

Κατά την εμμηνόπαυση, τα επίπεδα των οιστρογόνων πέφτουν, με αποτέλεσμα την οιστρογονική ανεπάρκεια, η οποία μπορεί να προκαλέσει εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα, όπως εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις, αλλά και αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων των οστών μακροπρόθεσμα. Το συνηθέστερο εμμηνοπαυσιακό σύμπτωμα είναι οι εξάψεις, οι οποίες συνήθως εμφανίζονται στο πρόσωπο, στο λαιμό και στο άνω τμήμα του σώματος. Άλλα συνήθως εμφανιζόμενα συμπτώματα περιλαμβάνουν νυχτερινές εφιδρώσεις, οι οποίες μπορούν να διαταράξουν τον ύπνο, κολπική ξηρότητα και συμπτώματα από το ουροποιητικό σύστημα. Όμως, ακόμη κι αν δεν έχετε εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα, το σώμα σας θα υποστεί ούτως ή άλλως τις συνέπειες  της οιστρογονικής ανεπάρκειας. Η οιστρογονική ανεπάρκεια αυξάνει τον κίνδυνο οστεοπόρωσης (σημαντική απώλεια οστικής μάζας), γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο καταγμάτων. Μερικές φορές, το πρώτο και μοναδικό σύμπτωμα της σημαντικής απώλειας οστικής μάζας (οστεοπόρωση) είναι ένα κάταγμα οστού.

Η εμμηνόπαυση και η συνδεόμενη με αυτήν απώλεια οιστρογόνων, μπορεί να επηρεάσει πολλά όργανα του σώματος:

  • Εγκέφαλο:

Η έρευνα συνεχίζεται για να ελεγχθεί η σχέση μεταξύ εμμηνόπαυσης και γνωσιακής λειτουργίας, απώλειας μνήμης και διάθεσης.

  • Καρδιά:

Από την δεκαετία του 1950, ευρείας κλίμακας κλινικές μελέτες έχουν ερευνήσει την καρδιαγγειακή νόσο, συμπεριλαμβανομένων της χοληστερόλης, του εμφράγματος και του θανάτου, σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες.

  • Παχύ έντερο:

Η συνεχιζόμενη έρευνα εξακολουθεί να διερευνά τον κίνδυνο του καρκίνου του παχέος εντέρου μεταξύ μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών.

  • Οφθαλμούς:

Η συνεχιζόμενη έρευνα εξακολουθεί να διερευνά τον καταρράκτη σε μεταμμηνοπαυσιακές γυναίκες, καθώς και τη συνδεόμενη με την ηλικία εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, την κύρια αιτία τύφλωσης στον ηλικιωμένο πληθυσμό.

  • Δόντια:

Η έρευνα εξακολουθεί να διερευνά τη σχέση μεταξύ απώλειας δοντιών και εμμηνόπαυσης.

Εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα

  • Εξάψεις

Οι εξάψεις είναι ο συνηθέστερος λόγος για τον οποίο οι γυναίκες αρχικά παίρνουν Θ.Ο.Υ και προσβάλλουν ποσοστό 24-93% των μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών. Μερικοί ειδικοί εκτιμούν ότι το 82% των γυναικών με εξάψεις, θα τις εμφανίσουν για περισσότερο από ένα χρόνο και ότι ένα ποσοστό  μεταξύ 25-50% θα υποφέρει από αυτές για περισσότερο από 5 χρόνια. Οι εξάψεις είναι ακριβώς ό,τι δηλώνει το όνομά τους. Η γυναίκα αισθάνεται μια ξαφνική εξάπλωση ζέστης, συχνά στο πρόσωπο και τον θώρακα και μπορεί να παρουσιάσει ερύθημα (να κοκκινίσει) στο πρόσωπο. Αυτό οφείλεται σε μία βραχύβια, αλλά ταχεία διάταση των επιφανειακών αιμοφόρων αγγείων, που προκαλεί αίσθημα θερμότητας και κάποιες φορές εφίδρωση. Μερικές φορές οι εξάψεις συνοδεύονται από ταχυπαλμίες και αίσθημα άγχους (ανησυχίας), ενώ μπορεί επίσης να ακολουθήσουν ρίγη. Οι εξάψεις που εμφανίζονται τη νύχτα, είναι γνωστές ως «νυχτερινές εφιδρώσεις». Συνολικά, αυτές οι εξάψεις, οι εφιδρώσεις και τα ρίγη, αποκαλούνται  «αγγειοκινητικά» συμπτώματα.

  • Συμπτώματα από το ουροποιητικό και τον κόλπο

Συμπτώματα από το ουρογεννητικό σύστημα (από το ουροποιητικό και τον κόλπο) αποτελούν μέρος της μετεμμηνοπαυσιακής εμπειρίας πολλών γυναικών. Γυναίκες οι οποίες δεν χρησιμοποιούν Θ.Ο.Υ μπορεί να εμφανίσουν κολπική  ξηρότητα. Πολλές εμφανίζουν κνησμό, αίσθημα καύσου και ερεθισμού και μερικές μπορεί να έχουν πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή ή αιμορραγία μετά από αυτή. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να εμφανίζονται διότι η έλλειψη των οιστρογόνων έχει ως αποτέλεσμα ατροφία του ουρογεννητικού (ουροποιητικού και κόλπου) συστήματος.

  • Οστεοπόρωση

Η οστεοπόρωση είναι μία παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από σημαντική απώλεια της οστικής πυκνότητας. Επέρχεται ως αποτέλεσμα οιστρογονικής ανεπάρκειας ή άλλων παθολογικών καταστάσεων. Τα οστά μας βρίσκονται σε μία «δυναμική» κατάσταση. Αυτό σημαίνει ότι ο οργανισμός μας διαρκώς απορροφά παλαιό οστό (οστική αποδόμηση) και δημιουργεί νέο οστό (οστική παραγωγή). Όταν η αποδόμηση και η παραγωγή συμβαίνουν με τον ίδιο ρυθμό, η οστική μάζα παραμένει σταθερή. Όμως εάν το οστό αποδομείται  (αποσυντίθεται) γρηγορότερα απ’ ότι ο οργανισμός μπορεί να το αντικαταστήσει, τότε τα οστά γίνονται λεπτότερα και πιο αδύνατα με την πάροδο του χρόνου, με αποτέλεσμα την οστεοπόρωση – οστά που υφίστανται εύκολα κατάγματα. Κατά την εμμηνόπαυση, κάθε γυναίκα η οποία δεν λαμβάνει μέτρα για να διατηρήσει την οστική της πυκνότητα (Θ.Ο.Υ , αντί-αποδομητικούς παράγοντες, αλλαγές στον τρόπο ζωής) διατρέχει κίνδυνο οστεοπόρωσης. Η διάγνωση της οστεοπόρωσης γίνεται με βάση τον έλεγχο της οστικής πυκνότητας (που δείχνει σημαντική απώλεια οστού) ή όταν συμβεί ένα οστεοπορωτικό κάταγμα. Η οστεοπόρωση είναι μια «σιωπηλή νόσος». Οι περισσότερες γυναίκες που την αναπτύσσουν δεν έχουν συμπτώματα μέχρι να εμφανίσουν συμπιεστικά κατάγματα της σπονδυλικής στήλης, να αναπτύξουν «κύφωση των ηλικιωμένων» (κύρτωμα του άνω τμήματος της πλάτης ) ή κάταγμα του ισχίου ή του καρπού. Η εικόνα ενός φυσιολογικού οστού δείχνει μεγαλύτερη οστική πυκνότητα. Η εικόνα ενός οστού μιας μετεμμηνοπαυσιακής γυναίκας με οστεοπόρωση δείχνει μικρότερη  οστική πυκνότητα, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο κατάγματος.

Η οστεοπόρωση προσβάλλει έως και 75 εκατομμύρια άτομα στην Ευρώπη, Ιαπωνία και ΗΠΑ συνολικά και πολύ περισσότερα στον υπόλοιπο κόσμο. Εάν δεν γίνει κάτι για την καθυστέρηση ή την πρόληψη της οστικής απώλεια, στις γυναίκες η οστική πυκνότητα μειώνεται με ρυθμό περίπου 2% κατ’ έτος, κατά τη διάρκεια των πρώτων 5 ετών μετά την εμμηνόπαυση. Εν συνεχεία, η απώλεια οστού θα συνεχίζεται με ρυθμό περίπου 1% ανά έτος. Υποθέτοντας ότι η εμμηνόπαυση εμφανίζεται περίπου στην ηλικία των 50 ετών, εκτιμάται ότι τα οστά θα έχουν χάσει περίπου 33% της πυκνότητάς τους γύρω την ηλικία των 85 ετών. Έχει αναφερθεί ότι κάθε χρόνο στις ΗΠΑ συμβαίνουν 1,3 εκατομμύρια κατάγματα λόγω οστεοπόρωσης, αριθμός που δεν περιλαμβάνει τα κατάγματα που συμβαίνουν σε παγκόσμια βάση. Το κάταγμα του ισχίου είναι υπεύθυνο για μεγάλο ποσοστό νοσηρότητας και θνησιμότητας. Αν και τα ποσοστά θανάτου ποικίλλουν κατά χώρα, 12-20% των ασθενών που υφίστανται κάταγμα ισχίου πεθαίνουν μέσα σε ένα χρόνο.

Τι είναι η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (Θ.Ο.Υ);

Η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης (Θ.Ο.Υ) αποτελεί ένα αποδεδειγμένο μέσο βοήθειας του οργανισμού της γυναίκας ώστε να αναπληρώσει την οιστρογονική ανεπάρκεια που χαρακτηρίζει τα μετεμμηνοπαυσιακά έτη. Συμπληρώνει τα οιστρογόνα που δεν μπορεί πλέον να παράγει ο οργανισμός. Οι ορμόνες υποκατάστασης δρουν επί πολλών ιστών του σώματος και μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση των κινδύνων της υγείας που συνδέονται με την έλλειψη των οιστρογόνων. Η Θ.Ο.Υ είναι διαθέσιμη σε μία ποικιλία δοσολογικής ισχύος και σχημάτων .Τα σχήματα της  Θ.Ο.Υ αποτελούνται μόνο από οιστρογόνα ή οιστρογόνα και μία άλλη γυναικεία ορμόνη, ένα προγεσταγόνο (προγεστερινοειδές). Οι γιατροί συνήθως συνταγογραφούν σχήματα μόνο με οιστρογόνα για γυναίκες οι οποίες υπέστησαν υστερεκτομή (αφαίρεση της μήτρας ) και συνδυασμούς οιστρογόνων/ προγεσταγόνων (προγεστερενοειδών)  για γυναίκες των οποίων η μήτρα δεν έχει αφαιρεθεί. Τα προγεσταγόνα (προγεστερενοειδή) έχει αποδειχθεί ότι δηλώνουν την υπερβολική ανάπτυξη της εσωτερικής στοιβάδας της μήτρας (υπερπλασία ενδομητρίου), και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ένας συνδυασμός οιστρογόνου/προγεσταγόνου (προγεστερινοειδούς).  θεωρείται καταλληλότερος για γυναίκες που δεν έχουν υποβληθεί σε αφαίρεση μήτρας. Η Θ.Ο.Υ λαμβάνεται συνηθέστερα ως δισκία, αλλά είναι διαθέσιμα επίσης ως δερματικά αυτοκόλλητα (διαδερμική μορφή), ως ενέσιμα και ως κολπική κρέμα.

Γιατί μια γυναίκα πρέπει να αρχίσει Θ.Ο.Υ;

Η Θ.Ο.Υ  είναι ένας τρόπος υποκατάστασης των οιστρογόνων που δεν παράγουν πλέον οι ωοθήκες. Βοηθάει να ξεπεραστεί μια ανεπάρκεια, όπως και η λήψη ινσουλίνης (μιας ορμόνης) αναπληρώνει την ανικανότητα ενός διαβητικού ατόμου να την παράγει. Η Θ.Ο.Υ μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του κινδύνου ανεπιθύμητων για την υγεία καταστάσεων, οι οποίες μπορεί να προκύψουν ως αποτέλεσμα της ανεπάρκειας οιστρογόνων.

Η Θ.Ο.Υ δεν είναι μόνο για τα συμπτώματα εμμηνόπαυσης

Η έναρξη Θ.Ο.Υ  σήμερα, μπορεί να αποτελέσει το πρώτο βήμα για την εξασφάλιση ενός υγιούς μέλλοντος. Πολλές γυναίκες αρχίζουν να λαμβάνουν Θ.Ο.Υ για ανακούφιση από τα εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα και συνεχίζουν τη λήψη της διότι δυνητικά μακροπρόθεσμα οφέλη υγείας. Τα οιστρογόνα μπορούν να προλάβουν ή να μειώσουν τον κίνδυνο καταστάσεων συνδεόμενων με οιστρογονική ανεπάρκεια, όπως η οστεοπόρωση.

Θ.Ο.Υ και Οστεοπόρωση

Η οστεοπόρωση, σημαντική απώλεια της οστικής πυκνότητας, αυξάνει τον κίνδυνο κατάγματος, ιδιαιτέρως σε σπονδυλική στήλη, ισχίο και τον καρπό. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, μία γυναίκα που δεν λαμβάνει Θ.Ο.Υ είναι πιθανό να χάσει 2% της οστικής της πυκνότητας κάθε έτος, για τα πρώτα 5 έτη μετά την εμμηνόπαυση και εν συνεχεία 1% κάθε έτος. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, στην ηλικία των 85 ετών, αναμένεται να έχει χάσει περίπου 33% της οστικής της μάζας. Με άλλα λόγια, σε μια γυναίκα που δεν χρησιμοποιεί Θ.Ο.Υ, το ήμισυ περίπου της οστικής απώλειας που θα συνέβαινε περί την ηλικία των 85 ετών, μπορεί να συμβεί στα 5 χρόνια μετά την εμμηνόπαυση.

Πως βοηθάει η Θ.Ο.Υ στη διατήρηση της οστικής πυκνότητας:

  • Προλαμβάνει την απώλεια οστικής πυκνότητας. Οι γυναίκες που αρχίζουν τη Θ.Ο.Υ στην ηλικία των 50ετών και συνεχίζουν χωρίς διακοπή, θα διατηρήσουν την υψηλότερη οστική πυκνότητα.
  • Η Θ.Ο.Υ αποδείχθηκε ότι αυξάνει τη συνολική οστική πυκνότητα έως 22% περίπου και μειώνει τον κίνδυνο των καταγμάτων των οστών έως 73% σε γυναίκες που ξεκίνησαν τη χρήση κατά την εμμηνόπαυση και τη συνέχισαν τα επόμενα χρόνια.
  • Οι επιδράσεις της Θ.Ο.Υ στα οστά διατηρούνται όσο χρονικό διάστημα αυτή συνεχίζεται . Εάν μια γυναίκα διακόψει τη θεραπεία, οι επιδράσεις μειώνονται ταχέως. Μια γυναίκα η οποία διακόπτει τη χρήση της Θ.Ο.Υ. μπορεί να αναμένει ότι θα χάσει 2% της οστικής της πυκνότητας κάθε έτος, πέντε έτη και 1% της απομένουσας οστικής πυκνότητας της ανά έτος, για κάθε επόμενο έτος.
  • Γυναίκες οι οποίες δεν άρχισαν Θ.Ο.Υ. κατά την εμμηνόπαυση, αλλά θέλουν να τη λάβουν αργότερα, μπορούν επίσης να ωφεληθούν.
  • Τα καλύτερα νέα είναι ότι μπορεί κανείς να προβλέψει ότι γυναίκες που χρησιμοποιούν οιστρογόνα συνεχώς, αρχίζοντας κατά την εμμηνόπαυση, μπορεί να έχουν μεγαλύτερη μέση οστική πυκνότητα μεταξύ των ηλικιών 75-85 ετών, γεγονός που μειώνει τον κίνδυνο κατάγματος. Γυναίκες που αρχίζουν Θ.Ο.Υ. στην ηλικία των 65 ετών, μπορούν επίσης να ωφεληθούν. Οι γυναίκες αυτές μπορεί να αναμένουν 14-19% μεγαλύτερη μέση οστική πυκνότητα απ΄ότι γυναίκες που ποτέ δεν χρησιμοποίησαν Θ.Ο.Υ., γεγονός που μειώνει τον κίνδυνο κατάγματος κατά 57-69%. Έχετε υπόψιν σας ότι αν και η έναρξη Θ.Ο.Υ. αργότερα έχει ωφέλιμη επίδραση στα οστά, μια γυναίκα που δεν άρχισε Θ.Ο.Υ. κατά την εμμηνόπαυση έχει ήδη χάσει κάποια οστική πυκνότητα, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας δεν θα ανακτηθεί. Όμως, η Θ.Ο.Υ. μπορεί να βοηθήσει στη μείωση περαιτέρω απώλειας οστού, γεγονός που βοηθάει τη μείωση του κινδύνου καταγμάτων, ακόμη κι αν η γυναίκα αυτή αποφασίσει να αρχίσει μετά την εμμηνόπαυση.

Τι μπορεί να κάνει η Θ.Ο.Υ. για σας;

Για τις περισσότερες γυναίκες, η Θ.Ο.Υ. προσφέρει άμεση ανακούφιση από τα εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα, αλλά αυτό είναι μόνο η αρχή! Η μακροπρόθεσμη χρήση Θ.Ο.Υ. θα βοηθήσει εκτός από την προστασία των οστών σας στα εξής:

Άμεσα οφέλη

  • Μειώνει τις εξάψεις
  • Μειώνει τη συχνότητα των νυχτερινών αφυπνίσεων λόγω εξάψεων
  • Μειώνει τα συμπτώματα από τον κόλπο και το ουροποιητικό
  • Κολπική ξηρότητα
  • Κνησμός
  • Αίσθημα καύσου
  • Αιμορραγία

Μακροπρόθεσμα οφέλη

  • Προλαμβάνει την οστεοπόρωση
  • Μειώνει την συχνότητα καταγμάτων των οστών

Όταν σκέφτεστε την Θ.Ο.Υ., σκεφτείτε την υγεία σας μακροπρόθεσμα

Εάν εμφανίζετε εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα, η Θ.Ο.Υ. μπορεί να σας βοηθήσει να ανακουφιστείτε από αυτά. Αλλά η Θ.Ο.Υ. δεν ανακουφίζει μόνο από τα εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα. Μπορεί να βοηθήσει στην προστασία από τις συνέπειες της οιστρογονικής ανεπάρκειας στην υγεία σας. Η σημερινή γυναίκα μπορεί να περιμένει ότι θα ζήσει το 1/3 της ζωής της σε μια μετεμμηνοπαυσιακή, στερούμενη οιστρογόνων, κατάσταση. Τώρα, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, είναι σημαντικό να σκεφτείτε τα οφέλη της Θ.Ο.Υ., υπό το φως των πολλών χρόνων που έχετε μπροστά σας. Σκεφτείτε την έναρξη Θ.Ο.Υ και σκεφτείτε την μακροχρόνια χρήση της. Τα οφέλη της Θ.Ο.Υ. μπορεί να συνεχίσουν επί μακρόν, μετά την ανακούφιση από τα εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα αλλά μόνο εάν συνεχίσετε τη θεραπεία.

Τι πρέπει να περιμένει μια γυναίκα τον πρώτο καιρό της θεραπείας;

  • Ανακούφιση από τα μετεμμηνοπαυσιακά συμπτώματα

Το πρώτο πράγμα που μπορεί να παρατηρήσει μια γυναίκα μετά την έναρξη της Θ.Ο.Υ. είναι η μείωση των εμμηνοπαυσιακών της συμπτωμάτων. Σε πολλές γυναίκες, τα συμπτώματα αρχίζουν να εξαφανίζονται εντός εβδομάδων και μπορεί να εξαλειφθούν μετά από λίγους μήνες.

  • Μείωση των εξάψεων

Στις περισσότερες γυναίκες με αγγειοκινητικά συμπτώματα, Θ.Ο.Υ επιφέρει άμεση ανακούφιση από τις εξάψεις, μειώνοντας τη συχνότητα με την οποία εμφανίζονται,  καθώς και τη σοβαρότητα τους. Η Θ.Ο.Υ βοηθάει επίσης στη μείωση των αφυπνίσεων λόγω εξάψεων.

  • Ελάττωση των ουρογεννητικών συμπτωμάτων

Η Θ.Ο.Υ ανακουφίζει από τα ουρογεννητικά συμπτώματα που εμφανίζονται συνήθως κατά την εμμηνόπαυση και που περιλαμβάνουν κολπική ξηρότητα, αίσθημα καύσου, αίσθημα κνησμού και αιμορραγία. Αυτές οι επιδράσεις της Θ.Ο.Υ έδειξαν επίσης ότι μειώνουν τη δυσφορία κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής.

Ανεπιθύμητες ενέργειες

Μερικές γυναίκες εμφανίζουν ανεπιθύμητες ενέργειες κατά τις πρώτες ημέρες ή τους πρώτους μήνες της χρήσης της Θ.Ο.Υ. Σε πολλές, τα συμπτώματα αυτά μπορεί να παρέλθουν με προσαρμογή της δόσεως ή του τύπου Θ.Ο.Υ. Σε άλλες γυναίκες αρκεί το να δοθεί κάποιος χρόνος ώστε ο οργανισμός τους να προσαρμοστεί στη Θ.Ο.Υ. Μη διακόπτετε τη θεραπεία χωρίς να συμβουλευτείτε τον γιατρό που την συνταγογράφησε. Παρακαλούμε, επικοινωνήστε αμέσως με τον γιατρό σας, εάν παρουσιάσετε ανεπιθύμητες ενέργειες ή έχετε ερωτήσεις, σχετικά με τα εξής:

  • Ευαισθησία μαστών

Η ευαισθησία των μαστών μπορεί να εμφανιστεί στην αρχή της Θ.Ο.Υ. Η επίδραση αυτή συχνά εξαφανίζεται μόνη της μετά από ένα δίμηνο, αλλά εάν είναι ενοχλητική ή επιμένει, η αλλαγή της δοσολογίας ή του σχήματος της Θ.Ο.Υ μπορεί να τη μειώσει.

  • Αιμορραγία

Μπορεί να εμφανιστούν αρκετοί τύποι αιμορραγίας και βοηθάει πολύ να γίνουν κατανοητές οι διαφορές μεταξύ αυτών. Η ανεπιθύμητη αιμορραγία μπορεί συνήθως να αντιμετωπιστεί με προσαρμογές στη δόση ή στο σχήμα της Θ.Ο.Υ . Οι γυναίκες που αρχίζουν κυκλική ή συνεχή Θ.Ο.Υ μπορεί να εμφανίσουν ακανόνιστη αιμορραγία ή κηλίδες αίματος κατά τους πρώτους λίγους μήνες θεραπείας. Οι γυναίκες που λαμβάνουν κυκλικά σχήματα εμφανίζουν συνήθως μια μηνιαία αιμορραγία εκ διακοπής, η οποία μπορεί να μοιάζει με έμμηνο ρήση, αλλά δεν σηματοδοτεί την επιστροφή στη γονιμότητα.

Αιμορραγία ή κηλίδες αίματος μεταξύ αιμορραγιών εκ διακοπής ονομάζεται «αιμορραγία εκ διαφυγής» σε γυναίκες οι οποίες λαμβάνουν κυκλικά σχήματα Θ.Ο.Υ. Γυναίκες οι οποίες λαμβάνουν κυκλικά σχήματα Θ.Ο.Υ μπορεί επίσης να εμφανίσουν αιμορραγία εκ διαφυγής ή κηλίδες αίματος, κατά την διάρκεια των πρώτων λίγων μηνών θεραπείας. Η αιμορραγία αυτή συνήθως εξαφανίζεται εντός των πρώτων 8-12 μηνών από την έναρξη της Θ.Ο.Υ. Εάν εμφανίσετε αιμορραγίες εκ διαφυγής ή ακανόνιστες αιμορραγίες μετά την έναρξη της Θ.Ο.Υ, πρέπει να το αναφέρετε στον γιατρό σας. Μπορεί να σας συμβουλέψει να περιμένετε λίγους μήνες ή να θελήσει να τροποποιήσει το σχήμα της Θ.Ο.Υ Εάν λαμβάνετε ένα σχήμα το οποίο προκαλεί αιμορραγία εκ διακοπής και προτιμάτε να μην έχετε τακτικά, κυκλικά αιμορραγικά επεισόδια, πρέπει να το αναφέρετε στο γιατρό σας, ο οποίος μπορεί να αντικαταστήσει το δοσολογικό σας σχήμα με ένα άλλο που να ταιριάζει καλύτερα στις προτιμήσεις σας. Παρακαλούμε να έχτε υπόψιν σας ότι παρ’ όλο που η Θ.Ο.Υ υποκαθιστά ορμόνες που ο οργανισμός δεν μπορεί πλέον να παράγει, το σώμα σας πρέπει να προσαρμοστεί σε αυτό, όπως θα συνέβαινε και με οποιαδήποτε μεταβολή. Γι’ αυτό, πρέπει να είστε υπομονετική, να δώσετε στην θεραπεία μία ευκαιρία, και να μη διστάσετε να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας εάν έχετε ερωτήσεις.

Η Θ.Ο.Υ δεν είναι για κάθε γυναίκα

Παρ’ όλο που οι περισσότερες γυναίκες μπορούν να αναπληρώσουν την απώλεια οιστρογόνων μετά την εμμηνόπαυση με Θ.Ο.Υ δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται από αυτές με οποιαδήποτε από τις ακόλουθες καταστάσεις:

  1. διάγνωση ή υποψία καρκίνου του μαστού
  2. διάγνωση ή υποψία οιστρογόνο εξαρτώμενης νεοπλασίας (καρκινική ανάπτυξη)
  3. διάγνωση ή υποψία της εγκυμοσύνης
  4. μη διαγνωσμένη, μη φυσιολογική αιμορραγία του γεννητικού συστήματος
  5. ενεργός θρομβοφλεβίτις ή θρομβοεμβολικές διαταραχές (διαταραχές πήξεως)
  6. υπερευαισθησία σε οποιαδήποτε από τις ουσίες που περιλαμβάνονται στη Θ.Ο.Υ
  7. ηπατική νόσος
  8. καρδιακή νόσος
  9. ιστορικό εγκεφαλικού επεισοδίου

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Γιατί παρουσιάζεται αιμορραγία;

Μερικές γυναίκες προτιμούν ένα κυκλικό Θ.Ο.Υ., το οποίο προκαλεί τακτική, προβλέψιμη μηνιαία αιμορραγία, που δεν αποτελεί   πραγματική έμμηνο ρήση και δεν σημαίνει την επιστροφή της γονιμότητας. Άλλες γυναίκες, που λαμβάνουν συνεχή σχήματα Θ.Ο.Υ μπορεί, κατά τους πρώτους μήνες της θεραπείας, να παρουσιάσουν αιμορραγία εκ διαφυγής. Η αιμορραγία αυτού του τύπου συνήθως ελαττώνεται και στη συνέχεια σταματάει μετά από μερικούς μήνες. Μερικές φορές, η αιμορραγία εκ διαφυγής αποτελεί σημάδι ότι είναι απαραίτητη μια προσαρμογή της δοσολογίας. Σε περίπτωση που παρουσιάσατε οποιαδήποτε αιμορραγία που θεωρείτε ασυνήθιστη, πρέπει να επικοινωνήσετε με το γιατρό σας.

Μήπως η Θ.Ο.Υ προκαλεί καρκίνο του μαστού;

Παρόλο που η πλειοψηφία των μελετών δεν έδειξε αυξημένο κίνδυνο καρκίνο του μαστού σε γυναίκες που κάποτε χρησιμοποίησαν θεραπεία υποκατάστασης οιστρογόνων, ορισμένες μελέτες ανέφεραν έναν μετρίως αυξημένο κίνδυνο σ’αυτές που λάμβαναν υψηλότερες δόσεις, ή εκείνες που λάμβαναν χαμηλότερες δόσεις για παρατεταμένες χρονικές περιόδους, ιδιαίτερα άνω των 10 ετών. Άλλες μελέτες δεν έδειξαν καμία τέτοια συσχέτιση. Οι γυναίκες που λαμβάνουν αυτή τη θεραπεία θα πρέπει να κάνουν τακτικούς ελέγχους μαστού και να μάθουν να ψηλαφίζουν το στήθος τους μόνες τους. Οι γυναίκες άνω των 40 ετών θα πρέπει να κάνουν τακτικές μαστογραφίες.

Γιατί στις γυναίκες που δεν έχει αφαιρεθεί η μήτρα, συνταγογραφείται κατά προτίμηση συνδυασμός οιστρογόνων /προγεσταγόνου και όχι μόνο οιστρογόνα;

Στις γυναίκες με μήτρα, η χρήση μόνο οιστρογόνων έχει συνδεθεί με την υπερπλασία του ενδομητρίου (υπερβολική ανάπτυξη της εσωτερικής στοιβάδας της μήτρας), η οποία συνδέεται με έναν ελαφρά αυξημένο κίνδυνο του καρκίνου της μήτρας. Για το λόγο αυτό, οι γιατροί συνταγογραφούν οιστρογόνα συν ένα προγεσταγόνο, καθώς το προγεσταγόνο έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τον κίνδυνο καρκίνου του ενδομητρίου σε γυναίκες με μήτρα.